Hanneke van Asperen

kunsthistorica | onderzoeker

Ernstige zelfstudie

Ernstige zelfstudie

Hanneke van Asperen2

Omdat haar ouders vroegtijdig overlijden, worden Anna Maria Kruijff (1870-1946) en haar zus opgevoed door hun oom en tante in Amsterdam. Al jong gaat Kruijff tekenen waarbij haar voogden haar tekentalent opmerken en stimuleren. Na een opleiding aan de Rijksacademie van Beelden Kunsten treedt Kruijff echter niet meteen als kunstenares in de openbaarheid. Naar eigen zeggen volgt er eerst een periode van ernstige zelfstudie waarin ze zich verder oefent in het tekenen van dieren.

Bloemist

Anna Maria Kruijff wordt op 19 november 1870 geboren in Sassenheim als dochter van bloemist Jan Hermanus Godelief Kruijff en huisvrouw Johanna Cornelia Apollonia Klippink.[1] Vader Kruijff is niet alleen bloemist maar heeft daarnaast een handel in bloembollen en tuinzaden. Daarvoor gaat hij een vennootschap aan met zijn vader Klaas en diens broers Hendrik en Leendert Kruijff, zo blijkt uit bericht bij opheffing in Nederlandsche staatscourant (15 maart 1866).

Het echtpaar krijgt vervolgens drie kinderen. Op 9 januari 1867 komt eerst een dood jongetje ter wereld.[2] Daarna volgen twee meisjes. Als eerste daarvan wordt op 19 april 1868 Johanna Clasina geboren en op 19 november 1870 ten slotte Anna Maria.[3] Slechts een maand na de geboorte sterft echter plots haar vader, op 18 december.[4] Met zijn vroegtijdige overlijden, pas 28 jaar oud, laat hij zijn vrouw vervolgens achter met twee jonge kinderen.

Burgergasthuis

In mei 1876 trekt Anna Maria in bij drogist Antonie Klippink en huisvrouw Anna Maria Kruijff, aan de Zeedijk 111 in Amsterdam.[5] Het gaat hier om de oom en tante van Kruijff, want Anna Maria Klippink-Kruijff, geboren op 1 januari 1839 te Sassenheim, is een zus van de overleden Jan Hermanus Godelief Kruijff.[6] Zij is dus een rechtstreekse tante, bloedverwant aan vaderskant. Ondertussen is Antonie Klippink een broer van Johanna Cornelia Apollonia Klippink, de moeder van Anna Maria en Johanna Clasina. Hij is dus eveneens een bloedverwant aan moeders zijde van de familie.

De verhuizing van Anna Maria naar Amsterdam hangt waarschijnlijk samen met de slechte gezondheid van haar moeder, want op 13 februari 1877 wordt zij opgenomen op de vrouwenafdeling van het Buitengasthuis.[7] Op 22 februari wordt ze weer ontslagen, maar een jaar later, op 26 april 1878, overlijdt ze, pas 35 jaar oud.[8] Daarmee blijven Anna Maria en Johanna Clasina verweesd achter. Johanna Clasina is net 10 jaar geworden, Anna Maria is pas 7.

Anna Maria woont inmiddels al bijna twee jaar bij haar oom en tante en in september 1878 komt trekt ook Johanna Clasina bij haar oom en tante in Amsterdam in. Daar blijven ze 20 jaar, want de zussen zullen het huis van hun voogden pas weer verlaten bij hun respectieve huwelijken, in 1896 en 1897.

Later schrijft een kunstcriticus van naam, te weten Nathan Wolf, in een recensie bij een solotentoonstelling gewijd aan het werk van Anna Maria Kruijff dat zij na het vroegtijdige overlijden van haar ouders “een liefdevolle verzorging vond bij verwanten”.[9] Daarmee refereert de schrijver dus aan Kruijffs oom Antonie Klippink en diens echtgenote Anna Maria Kruijff. Het portret van “hare pleegmoeder” dat Wolf in de recensie beschrijft, zal dus een gelijkenis van Kruijffs tante en naamgenote zijn geweest.

Rijksacademie

Op jonge leeftijd legt Anna Maria een talent voor tekenen aan de dag en op 2 oktober 1889 wordt ze toegelaten tot de Rijksacademie.[10] Daar volgt ze cursussen in perspectief, tekenen, boetseren en schilderen. In de collectie van de academie bevinden zich nog enkele voorbeelden van etsen die ze in opdracht van haar academiedocenten maakt en waarschijnlijk is ook de ets Trekvaart in het Rijksmuseum hiervan een voorbeeld.

een gravure toont een riviertje met riet aan weerszijden waarop een trekschuit voortbeweegt met een vrouw aan het roer.
Anna Maria Kruijff, Trekvaart, naar schilderij van Anton Mauve, ‘Maria Kruijff f’ (linksonder) en gesigneerd met initialen ‘M K.’ (rechtsonder), ets met plaattoon op chine collé, 243 x 193 mm. Amsterdam, Rijksmuseum, RP-P-1892-A-17572. Bron: Rijksstudio

Naast Auguste Allebé, de danmalige directeur van de academie, krijgt ze er onder andere les van schilder George Hendrik Breitner die al eens in een blogpost over de Rotterdamse schilderes Anna Joanna van Stolk aan de orde kwam. Bovendien leert Kruijff van tekenaar Maurits van der Valk, voordat deze in 1890 naar Parijs vertrekt.

Een zwart-wit foto toont een vrouw met opgestoken haar voor een schildersezel zit met palet en penselen in de hand. Op de ezel staat een voltooid en ingelijst schilderij. Op de achtergrond staat een muurtafel met potten en pannen. Er hangen schilderijtjes en ingelijste reproducties aan de muur, onder andere een van Van Eycks Madonna met kanunnik Van der Paele.
Foto van Anna Maria Kruijff voor de schildersezel, afgebeeld in De revue der sporten 2, nr. 4 (1908), p. 98. Bron: Delpher

Artistieke aanleg is overigens niet beperkt tot Anna Maria Kruijff, want ook haar zus heeft creatief talent. Johanna Clasina wordt namelijk lerares in handwerken. In 1889 doet ze examen voor een onderwijsakte in fraaie handwerken volgens Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad (26 februari 1889) en in 1895 wordt ze benoemd als lerares in handwerken aan de kweekschool te Amsterdam volgens Algemeen handelsblad (26 januari 1895).[11]

Kruijffs talent blijft niet onopgemerkt, want ze rondt haar academievakken af met gunstige beoordelingen. Desondanks gaat ze niet meteen exposeren als ze in 1892 de academie verlaat. Later doet ze in een interview namelijk uit de doeken hoe ze indertijd blijft oefenen om haar vaardigheden als dierschilder te perfectioneren. In 1908 onthult ze namelijk in het tijdschrift De revue der sporten dat in 1892 een tijd van ernstige zelfstudie aanbreekt, waarin ze zich oefent in het vastleggen van katten, honden, koeien, en meer.[12]

Publieke toneel

Op 24 december 1896 trouwt Anna Maria met ambtenaar Eduard Willem Stork en het echtpaar Stork-Kruijff verhuist vervolgens naar Amsterdam.[13] Daar betreedt Kruijff dan eindelijk het publieke toneel met haar werk, om te beginnen met de Amsterdamse organisatie Liefdadigheid naar Vermogen.

Op een kaart is een figuur en face afgebeeld met ingevallen wangen en grote ogen die somber voor zich uit staart. Aan de ene zijde van de figuur is een donker interieur zichtbaar. Aan de andere zijde is een gracht afgebeeld met enkele statige grachtenhuizen. Daarboven staat 'Gedenk hen die Lijden', en rechts en links staat 'anno 1898'. Het prent is linksonder gesigneerd A Mar Stork Kruijff.
Anna Maria Kruijff, ‘Gedenk hen die Lijden, anno 1898’, collectekaart, gesigneerd ‘A Mar Stork-Kruijff’ (linksonder). Bron: van Wel 1999, p. 148.

Deze liefdadigheidsinstelling zamelt op allerlei manieren geld in ten behoeve van de armen, onder andere met Nieuwjaars-collectekaarten waarvan er jaarlijks duizenden worden rondgestuurd met de bedoeling om donaties los te krijgen.[14] Voor het ontwerp worden steeds wisselende kunstenaars aangezocht en in het jaar 1898 krijgt de 28-jarige Kruijff de kans. Het resultaat is naar volle tevredenheid, want daarover staat in het jaarverslag van de liefdadigheidsvereniging:

wij zijn ditmaal grooten dank verschuldigd aan mevrouw A.M. Stork-Kruijff voor de voortreffelijke teekening.

Een geschilderd stilleven toont het blad van een muurtafel, schuin van boven gezien, met daarop allerhande snuisterijen, zoals een theekist, een dolfijnvaas, een theekop en -schotel, een parfumfles op een kanten zakdoek, enkele schelpen, een klein vaasje met een bloemetje.
Anna Maria Kruijff, Stilleven, 47 x 34 cm. Collectie onbekend. Bron: Galerie Trompenburg

In het jaarverslag is bovendien te lezen dat de kaarten naar Kruijffs ontwerp maar liefst 1380,64 gulden opbrengen.[15] Dat is iets minder dan het jaar ervoor, constateert de notulist, maar desalniettemin een flinke som. Het komt ongeveer overeen met een bedrag van 22.773,62 euro in 2024 volgens de calculator van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Levende meesters

Pas in 1902 neemt Kruijff voor de eerste maal deel aan een tentoonstelling van levende meesters, want dan stuurt ze een stilleven naar Rotterdam. Over haar inzending schrijft een recensent vervolgens bewonderend:

Bovendien onderscheiden zich door hun nobelen eenvoud, die weldadig aandoet tegenover het vele gekunstelde, dat we in dit genre maar al te vaak aantreffen, de stillevens van den heer C. J. A. Groot (den Haag) en mevr. Stork-Kruyff (Amsterdam).

Het werk van Kruijff wordt bovendien meteen verkocht volgens De nieuwe courant (20 juni 1902).

Daarna volgen tentoonstellingen elkaar in rap tempo op. Voor de internationale tentoonstelling in Scheveningen zendt Kruijff bijvoorbeeld een aquarel van een hondenkop. Als ze daarna deelneemt aan een tentoonstelling voor levende meesters in Amsterdam in 1903, is ze daar vertegenwoordigd met maar liefst vier werken, allemaal van honden en katten.[16] Het zijn de eerste voorbeelden van haar werk als dierschilder waarmee de kunstenares naam voor zichzelf gaat maken.

Een schilderij toont de koppen van vier kittens op rij, de eerste knijpt soezerig zijn oogjes, dicht, de middelste twee kijken de toeschouwer aan. De vierde ten slotte is in profiel weergegeven.
Anna Maria Kruijff, Vier poezen, gesigneerd ‘A Mar Kruijff’, waarschijnlijk na 1913 (vanwege de signatuur), olieverf op paneel, 14,7 x 36,3 cm. Collectie onbekend. Bron: Simonis & Buunk

Kunstenaarsgenootschappen

Hoewel ze na haar opleiding als kunstenares dus niet meteen in de openbaarheid treedt, maar zich eerst op zelfstudie toelegt, volgt succes na de eerste tentoonstellingen snel. Kruijff wordt bijna direct lid van zowel het kunstenaarsgenootschap Maatschappij Arti et Amicitiae als van Sint-Lucas, beide in Amsterdam. Met Sint-Lucas exposeert ze namelijk voor het eerst in 1903, met Arti in 1904 en daarna is haar werk jaarlijks te bezichtigen op tentoonstellingen van deze verenigingen.

Zie ook het tentoonstellingsoverzicht hieronder.

Met beide genootschappen reikt haar werk bovendien over de grenzen van Nederland. Zo exposeert ze bijvoorbeeld met andere leden van Sint-Lucas in Berlijn in 1905 en in Kassel, Hannover en Karlsruhe in 1911. In 1911 is haar werk bovendien te zien op een internationale kunsttentoonstelling in Rome.

Honden en katten

Zoals gezegd, legt Kruijff zich in haar werk meestal toe op voorstellingen van dieren, vooral voor honden en katten. Met die keuze ligt een vergelijking met die andere overbekende poezenschilder voor de hand en haar naam wordt dan ook geregeld genoemd in combinatie met die van Henriette Ronner-Knip. In de schaduw van Ronner-Knip moet Kruijff vervolgens slim te werk gaan om een plaats voor zichzelf te verweven in de kunstwereld.

Hoe Kruijff dat voor elkaar krijgt, bespreek ik in de blogpost die volgende week online komt.

Tentoonstellingen

Zoals gezegd neemt Kruijff vanaf 1902 geregeld deel aan tentoonstellingen. Vanaf 1903 exposeert ze vooral veelvuldig met de leden van kunstenaarsgenootschap Sint-Lucas en vanaf 1904 ook met de leden van Maatschappij Arti et Amicitiae. Daar is haar werk jaarlijks, soms zelfs meerjaarlijks te zien. Als ze dan in 1913 naar Laren verhuist, wordt het Gooi echter het centrum van haar kunstenaarsactiviteiten en na 1921 exposeert ze vooral met de nieuwe vereniging Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum.

Rotterdam 1902: Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken, 10 mei – 22 juni [recensie in De Maasbode (25 mei 1902), p. 5 via Delpher]

  • “Stilleven” (nr. 224) [verkocht volgens De nieuwe courant (20 juni 1902), p. 1 via Delpher]

Scheveningen 1902: Exposition internationale

  • “Aquarelle ‘Tête de chien'” (nr. 258)

Amsterdam 1903: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te Amsterdam [recensies van Spectator in Het nieuws van den dag (28 september 1903), p. 14 via Delpher en van F.L., waarschijnlijk Frits Lapidoth, in De nieuwe courant (5 oktober 1903), p. 1 via Delpher]

  • “Oranje kat” (nr. 484)
  • “Baby” (nr. 485)
  • “Poezen geluk” (nr. 486)
  • “Op den uitkijk” (nr. 487)

_ , Sint-Lucas, 1903: Dertiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken uitsluitend van leden der vereeniging

  • onbekend

_ , Arti et Amcitiae, 1904: Voorjaarstentoonstelling [recensie in Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad (17 april 1904), p. 5 via Delpher en A.C. Loffelt in Het nieuws van den dag (12 mei 1904), p. 9 via Delpher]

  • “Poesengeluk”
  • “hondje ‘Baby'”

_ , Sint-Lucas, 1904: Veertiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken uitsluitend van leden der vereeniging Sint-Lucas [recensie in Het nieuws van den dag (11 mei 1904), p. 6 via Delpher en in Het volk: dagblad voor de arbeiderspartij (11 mei 1904), p. 4 via Delpher]

  • “Koestal”

_ , Arti et Amicitiae, 1904: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken [recensie van F.L. in De nieuwe courant (12 november 1904), p. 9 via Delpher]

  • “zwart en witte poesjes” (nr. 100) [aangekocht voor de verloting volgens De Amsterdammer (25 december 1904), p. 12 [Historisch Groene]

Dresden, Sächsischer Kunstverein, 1905: Tentoonstelling

Een zwart-wit foto van een schilderij met drie hondjes in het hooi. Voor een omgevallen mand met hooi drinkt een pup melk. Een tweede pup zit rechtop in de omgevallen mand en kijkt de toeschouwer aan. Een derde en laatste ligt in de de mand te slapen.

Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1905: Tentoonstelling [recensie in De nieuwe courant (26 april 1905, p. 6 via Delpher en van H.M. Krabbé in Op de hoogte 2 (1905), p. 282 ill. via Delpher]

“Puppy’s” (nr. 172) [verkocht volgens Het nieuws van den dag (20 april 1905), p. 10 via Delpher]

Amsterdam, Sint-Lucas, 1905: Vijftiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging, 14 mei – 1 juli

  • “Nieuwsgierig poesje” (nr. 223)
  • “Het lievelingsspeelgoed” (nr. 224)

Berlijn, Vereinshaus, 1905: Vijftigtal kunstwerken van leden van Sint-Lucas [recensie van G.C. in Het nieuws van den dag (7 juli 1905), p. 1 via Delpher]

  • onbekend

Arnhem 1905: Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters, 15 juli – 28 augustus [recensies van A.C. Loffelt in Het nieuws van den dag (19 juli 1905), p. 3 via Delpher, in De nieuwe courant (5 augustus 1905), p. 9 via Delpher, in Arnhemsche courant (9 augustus 1905) via Delpher en van H. van Loon in De kroniek 11, nr. 556 (1905), p. 260-261 via Delpher]

  • “Oranjekat” (nr. 292)
  • “Vondelpark. (Aquarel)” (nr. 293), ook “’t Vondelpark met huizen erachter van boven af door de takken … bekeken”, ook “aquarel met gewirwar van kale boomen tegen stadshuizen”

Stuttgart 1905: Kollektivausstellung der Vereeniging St. Lucas in Amsterdam im Württ. Kunstverein [vermelding in Berliner Kunst-Herold 5, nr. 39 (30 september 1905), p. 1 via Heidelberg historic literature en Die Werkstatt der Kunst 5, nr. 1 (2 oktober 1905), p. 4 via Heidelberg historic literature]

  • “Mutterglück”

Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1906a: Tentoonstelling [recensies in De nieuwe courant (10 april 1906), p. 2 via Delpher, in De tijd (14 april 1906), p. 6 via Delpher en van De Walportsheim in De telegraaf (2 mei 1906), p. 5 via Delpher]

  • “‘Toilet maken’ (katjes)”, ook “een moeder-kat die haar jongen likt”

_ , Sint-Lucas, 1906b: Jubileumtentoonsteling der vereeniging “Sint Lucas”, ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan

  • onbekend

Dresden 1906: Tentoonstelling van Hollandse kunst bij gelegenheid van het verblijf van koningin Wilhelmina aldaar, gezonden door de Vereeniging Sint-Lucas op uitnodiging van Emil Richter, Hofkunsthändler [melding in Het vaderland (11 oktober 1906), p. 2 via Delpher]

  • onbekend

Amsterdam , Arti et Amicitiae, 1906b: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerk, vervaardigd door leden der maatschappij [recensie volgens Het nieuws van den dag (23 oktober 1906), p. 5 via Delpher]

  • onbekend

_ , Paleis voor Volksvlijt, 1907: Vierde gezamenlijke hondententoonstelling van Nimrod en Cynophilia, 26 – 28 april [bijzondere vermelding in Nederlands hondensport 12, nr. 44 (1907) via Delpher en tevens uitvoerig besproken door Kynophilos in De revue der sporten 2, nr. 4 (1908), p. 98-100 via Delpher]

  • “23 schilderijen van honden” [bekroond met een gouden medaille volgens De revue der sporten 2, nr. 4 (1908), p. 100 via Delpher]
    • o.a. “Bulldoggen ‘Hercule de Dieghem’ en ‘The Ray Picker, eigendom van den heer Storck – Soest”
Twee koppen van bulldogs die dicht tegen elkaar aan zitten.
Buldoggen, schilderij afgebeeld in De revue der sporten 2, nr. 4 (1908), p. 100. Bron: Delpher

Utrecht 1907: Kunstbeschouwing van de portefeuille van Arti Amicitiae [recensie van E. in Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad (28 februari 1907), p. 3 via Delpher]

  • “kattenstudie ‘Het spiegeltje'”

Amsterdam, Sint-Lucas, 1907: Zeventiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken vaan leden der vereeniging, 1 april – 15 mei [recensie in Het nieuws van den dag (1 april 1907), p. 14 via Delpher en door W. in Het leven 2, nr. 20 (1907), p. 625 via Delpher]

  • “Oranje kat” (nr. 278)
  • “Laren” (nr. 279)
  • “Poesjes” (nr. 280)

_ , Arti et Amicitiae, 1907a: Voorjaarstentoonstelling, april – mei

  • “Poezengeluk” (nr. 188) [verkocht volgens Het nieuws van den dag (8 mei 1907), p. 2 via Delpher]

Amsterdam 1907: Stedelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters

  • “Trouwe vriendschap” (nr. 403)
  • “Papegaaien” (nr. 404)

_ , Arti et Amicitiae, 1907b: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken, tot 1 december

  • onbekend [verkocht door de vereniging voor de verloting volgens Het vaderland (27 november 1907, p. 6 volgens Delpher en De tijd (12 december 1907), p. 4 via Delpher]

_ , _ , 1908a: Tentoonstelling van kunstwerken, vervaardigd door de leden der Maatschappij [recensie van F.L. in De nieuwe courant (18 april 1908), p. 6 via Delpher]

  • onbekend

_ , Sint-Lucas, 1908: 18e jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging, 3 mei – 15 juni

  • “Dobermann pincher” (nr. 417)
  • “Beauty Bulldog” (nr. 418)
  • “De kleine vijandin” (nr. 419)

_ , Arti et Amicitiae, 1908b: Tentoonstelling, tot 22 november [recensie van F.L. in De nieuwe courant (24 oktober 1908), p. 1 via Delpher en De telegraaf (2 november 1908), p. 1 volgens Delpher]

  • “Spelende katjes”(nr. 207) [verkocht volgens Het vaderland (21 oktober 1908), p. 2 via Delpher]

Laren, Larensche Kunsthandel, 1908: Portrettententoonstelling [recensie van Giovanni in Algemeen handelsblad (12 november 1908), p. 6 via Delpher en van Conrad Kikkert in Onze kunst 7 (1908), p. 251 via Delpher]

  • “damesportret”

Winschoten 1909: Tentoonstelling van aquarellen uit de portefeuille van Arti et Amicitiae in Hotel De Nederlanden, vanaf 18 januari [recensie volgens Winschoter courant (17 januari 1909), p. 5 via Delpher]

  • “spelende katjes”

Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1909a: Tentoonstelling van kunstwerken vervaardigd door leden der maatschappij, april – mei [recensie in De nieuwe courant (28 april 1909), p. 9 via Delpher]

  • “De jonge poesjes” (nr. 159) [verkocht volgens Het vaderland (8 mei 1909), p. 11 via Delpher]

_ , Sint-Lucas, 1909: Negentiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging, 11 april – 16 mei

  • “Koeienstal” (nr. 490)
  • “Landhuis” (nr. 491)
  • “Portret” (nr. 492)

Laren, Larensche Kunsthandel, 1909: Tentoonstelling van Larense schilders in de Villa Mauve [vermelding in Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad (8 september 1909), p. 5 via Delpher en in De Amstelbode (9 september 1909), p. 3 via Delpher]

  • “Poesjes” [verkocht volgens De nieuwe courant (13 augustus 1909), p. 1 via Delpher en De Gooi- en Eemlander (21 augustus 1909), p. 2 via Delpher]

Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1909b: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken vervaardigd door leden der maatschappij, oktober – november

  • “Het hondengezin” (nr. 663)
  • “Stilleven” (nr. 664)
  • “Koestal” (nr. 665)
  • “Het vlindertje” (nr. 666)

Drachten 1910: Kunstbeschouwing van de portefeuille van Arti et Amicitiae in De Pijlaars [recensie van M.d.R. in Dragtster courant (22 januari 1910) via Delpher]

  • “de baby, … jonge hond” (nr. 60)

Hoorn, Teekengenootschap Debutade, 1910: Tentoonstelling van de portefeuille van den Kunstkring en ‘Arti et Amicitia’ [recensie in Hoornsche courant (6 april 1910), p. 2 via Delpher]

  • “Drie katjes”

Amsterdam, Sint-Lucas, 1910a: 20e jaarlijkse tentoonstelling van kunstwerken der vereeniging [recensie van N.H. Wolf in De kunst 2, nr. 119 (1910), via Delpher, in Het Centrum (12 mei 1910), p. 5 via Delpher en in De Maasbode (14 mei 1910) via Delpher]

  • “geboetseerd hondenbeeldje ‘Baby'”
  • “een paar schilderijen, onder welke
    • ‘Het hondengezin’, een Dobermann-pincher, mama met haar kroost” (nr. 663) [verkocht volgens o.a. De kunst 2, nr. 123 (1910) via Delpher en De telegraaf (13 mei 1910), p. 2 via Delpher].
    • “Het vlindertje” (nr. 666)

Medan 1910: Gezelligheid’s tentoonstelling van aquarellen, etsen, enz. [recensie in De Sumatra post (17 mei 1910), p. 6 via Delpher]

  • “een paar kittige spelende katjes”

Brussel 1910: Algemeene en internationale tentoonstelling 

  • “Het wachten op den baas” (nr. 125)

Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1910: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken, vervaardigd door leden der Maatschappij [recensies in Het nieuws van den dag (15 oktober 1910), p. 10 via Delpher en in De nieuwe courant (30 oktober 1910), p. 5 via Delpher]

  • “een papagaai”, ook “ara”

_ , Sint-Lucas, 1910b: Tentoonstelling van aquarellen, tekeningen en grafische kunst [van] de vereeniging Sint-Lucas, tot 20 november [recensie van N.H. Wolf in De kunst 3, nr. 146 (november 1910), p. 1 via Delpher]

  • “’t poesje en ’t hondje … geboetseerd”
Op een zwart-wit foto poseert een grote groep mensen in een zaal gevuld met schilderijen. Vooraan zitten twee jonge meisjes op de grond. Daarachter zitten vijf vrouwen met hoeden en gekleed in dikke jassen. Naast en achter hen staan nog eens ongeveer 25 mensen, waaronder nog eens 8 vrouwen, de rest mannen.
Groepsfoto bij de opening van de tentoonstelling van kunstwerken door de leden der vereniging Sint-Lucas, afgebeeld in De kunst 3, nr. 146 (1910), p. 1. Bron: Delpher. Anna Maria Kruijff is een van de vijf zittende vrouwen vooraan, namelijk de vierde van links. Ze zit er naast schilderes Ans van de Berg (rechts van haar) en beeldhouwster F. Citroen-Van Leeuwen (links). Ook Jacoba Surie en Coba Ritsema zijn onder de aanwezigen.

Rotterdam, Rotterdamsche Kunstkring, 1910-1911: Het dier in de beeldende kunst, vanaf 18 december [aankondiging in De nieuwe courant (17 december 1910), p. 1 via Delpher en recensie in De Amsterdammer (22 januari 1911), p. 6 via Historisch Groene]

Kassel, Hannover, Karlsruhe 1911: Tentoonstelling van werken van leden van de Vereeniging Sint-Lucas [aankondiging in De kunst 3, nr. 155 (1911) via Delpher en in Algemeen handelsblad (9 januari 1911), p. 6 via Delpher]

  • onbekend

Rome 1911: Esposizione Internazionale

  • “Il sonno interrotto” (nr. 83)

Amsterdam, Arti et Amicitae, 1911a: Voorjaarstentoonstelling

  • onbekend (nr. 183) [verkocht volgens De telegraaf (24 mei 1911), p. 6 via Delpher]

_ , Sint-Lucas, 1911: Een en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken der vereeniging Sint-Lucas [recensie van N.H. Wolf in De kunst 3, nr. 176 (juni 1911) via Delpher]

  • “drie kattenschilderijtjes en een … studie van parkieten”

_ , Arti et Amicitae, 1911b: Najaarstentoonstelling

  • onbekend (nr. 142) [verkocht volgens Het nieuws van den dag (28 november 1911), p. 6 via Delpher]

_ , Sint-Lucas, 1911-1912: Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafische kunsten en klein beeldhouwwerk van leden der vereeniging [recensie in De kunst 4, nr. 206 (januari 1912), p. 214 via Delpher en in Het nieuws van den dag (16 december 1911), p. 12 via Delpher]

  • “teekeningen van hondjes”
  • “aqua van een ziek kuikentje”

_ , Arti et Amicitae, 1912: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken, vervaardigd door leden dier maatschappij, tot 31 maart [recensies in Het nieuws van den dag (26 februari 1912), p. 6 via Delpher en van F.L. in De nieuwe courant (11 maart 1912), p. 9 via Delpher]

  • “kakatoes”
  • “poesje”
  • “beeldhouwwerk”
  • (nr. 145) [verkocht volgens Algemeen handelsblad (23 maart 1912), p. 7 via Delpher]
  • (nr. 146) [verkocht volgens De telegraaf (23 maart 1912), p. 6 via Delpher]

Amsterdam 1912: Stedelijke internationale tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters, 13 april – juli [recensie in Het nieuws van den dag (6 april 1912, p. 9 via Delpher]

  • Aquarellen en pastels: “Dwerg-pinscher” (nr. 1471)

_ , Sint-Lucas, 1912a: 20ste Jaarlijksche Tentoonstelling van Kunstwerken der Vereeniging St. Lucas, 24 april – begin juni [recensie van C.L. Dake in De telegraaf (14 mei 1912), p. 7 via Delpher]

  • “Gelegenheid maakt de dief” (nr. 500)
  • “Poesje. Schets”(nr. 501)
  • “Rouge et noir. Schets” (nr. 502)
  • “Parkieten. Schets” (nr. 503)

Den Haag, Biesing, 1912: Tentoonstelling van schilderijen, aquarellen, teekeningen en beeldhouwwerk ter beschikking gesteld van leden van genootschap Sint-Lucas [recensie van F.L. in De nieuwe courant (9 mei 1912), p. 1 via Delpher en van dezelfde in De nieuwe courant (16 mei 1912), p. 2 via Delpher]

  • “een oranje kat, die, terwijl het dogje slaapt, diens groen aarden etensbak aanspreekt”

Amsterdam, Stedelijk Museum, 1912: Tentoonstelling van schilderijen, aquarellen, teekeningen, aardewerk en andere kunstvoorwerpen welke zullen worden verloot ten bate van het volkssanatorium “Herema-State” te Joure

  • onbekend

Laren, Larensche Kunsthandel 1912: Groepententoonstelling in Villa Mauve, vanaf 2 juli [aankondiging in De nieuwe courant (29 juni 1912), p. 4 via Delpher en recensie van E.R.D. Schaap in De Gooi- en Eemlander (10 juli 1912), p. 2 via Delpher]

  • aquarellen “bijvoorbeeld de bonte papegaai”

_ , Hotel Hamdorff, 1912: Tentoonstelling van kunstwerken tijdens een kunstavond ten bate van de nagelaten betrekkingen van den onlangs overleden kunstschilder E. van Beever, eenige weken later te Amsterdam [aankondiging in De Gooi- en Eemlander (10 augustus 1912, p. 1 via Delpher]

  • onbekend

Amsterdam, Sint-Lucas, 1912b: Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafische kunst en klein beeldhouwwerk, 10 november – 9 december [recensie in De kunst 5, nr. 251 (november 1912), p. 100 via Delpher]

  • “Tête à tête” (nr. 170)

Rotterdam, De Protector, 1913: Tentoonstelling Anna Maria Kruijff: Dierstudies, landschap, portret, 23 februari – 10 maart [recensie van N.H. Wolf in De kunst 5, nr. 267 (maart 1913), p. 356-358 via Delpher]

  • “16 schilderijen, 13 aquarellen en teekeningen, enkele schetsboeken en schetsen in portefeuille”
  • schilderijen:
    • “Siësta” (nr. 2)
    • “Poes met jongen” (nr. 9)
    • “compositie van een bulldog en een poes” (nr. 11)
    • “’t Jonge katje” (nr. 12)
    • “Dobermann pincher”
    • “Moe gespeeld”
    • “oranje kat die als een slang in elkaar ligt gerold”
    • “portret … van hare pleegmoeder”
Zwart-wit foto van een schilderij van een slapend opgekruld hondje.
Moe gespeeld, schilderij afgebeeld in De kunst 5, nr. 267 (8 maart 1913), p. 356. Bron: Delpher
  • tekeningen:
    • “Ara” (nr. 1 )
    • “teekening van het rode en het zwarte katje” (“Tête-à-tête”; nr. 6)
    • “Paradijsvogel” (nr. 8)
    • “zieke kuikentje” (nr. 11),
    • “Dwergpincher … teekening” (nr. 13)
    • “Dobermann pincher”
    • “paardjes”
    • “ezeltje”
    • “enkele landschapjes”
    • “Eene modiste”
  • sculptuur:
    • “bronzen katje”
Zwart-wit foto van een blad gevuld met kleine waarschijnlijk gekleurde tekeningen van verschillende hele en gedeeltelijke dieren waaronder de kop van een leeuwin, twee keer een welp, Dobermanns, bulldogs, poezen, parkieten en andere vogels
Pagina met tekeningen van dieren uit schetsboek, afgebeeld in De kunst 5, nr. 267 (8 maart 1913), p. 357. Bron: Delpher

Amsterdam, Paleis voor Volksvlijt, 1913: Internationale Hondententoonstelling van Nimrod en Cynophilia [recensie in Het nieuws van den dag (11 april 1913), p. 6 via Delpher]

  • “werk”

_ , Sint-Lucas, 1913: Twee-en-twintigste jaarlijksche tentoonstelling van werk van werkende leden van Sint-Lucas, vanaf 3 mei [recensies in Het nieuws van den dag (5 mei 1913), p. 10 via Delpher en in De kunst 5, nr. 276 (1913), via Delpher]

  • schilderij of olieverf-studie

Tilburg 1913: Tweede internationale tentoonstelling [recensie in De telegraaf (25 juni 1913), p. 3 via Delpher]

  • “meisjesportret

Amsterdam 1913: Tentoonstelling ‘De Vrouw’ 1813-1913, mei – oktober [recensies in Het nieuws van den dag (14 mei 1913), p. 3 via Delpher, van Giovanni in Algemeen handelsblad (17 mei 1913), p. 7 via Delpher, van Pittore in De kunst 5, nr. 288 (1913), p. 691-693 via Delpher en van Anne B. in Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië (14 augustus 1913), p. 5 via Delpher]

  • “De modiste” (nr. 98)
  • “De oude zeeman” (nr. 99)
  • “Paradijsvogel” (nr. 259)
  • “Oud Amsterdam (teekening)” (nr. 260)

_ , Arti et Amicitiae, 1913: Tentoonstelling van teekeningen en beeldhouwwerken door leden van de maatschappij [recensie in Het nieuws van den dag (27 oktober 1913), p. 7 via Delpher en De telegraaf (3 november 1913), p. 8 via Delpher]

  • “poesje” (nr. 87)

_ , Sint-Lucas, 1914a: Drie en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken door leden der vereeniging, 3 mei – 9 juni [recensie van N.H. Wolf in De kunst 6, nr. 332 (juni 1914), p. 562-563 via Delpher]

  • “Poesjes” (nr. 206)
  • “Dame” (nr. 207)

_ , Arti et Amicitiae, 1914: Najaarstentoonstelling [recensie in De telegraaf (27 oktober 1914), p. 7 via Delpher]

  • onbekend (nr. 81) [verkocht volgens Het vaderland (24 november 1914), p. 3 via Delpher]
  • “studie naar geiten” (nr. 82)

_ , Sint-Lucas, 1914b: Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafisch en beeldhouwwerk door leden der vereeniging, 10 – 24 november [aankondiging in De nieuwe courant (11 november 1914), p. 6 via Delpher]

  • “Ponte vecchio Florence” (nr. 156)
  • “Gothiek beeld” (nr. 157)

Amsterdam 1915: Tentoonstelling van het Ned. Steuncomité der beeldende kunstenaars [recensie van H. in De Amsterdammer (28 februari 1915), p. 10 via Historisch Groene]

  • onbekend [verkocht volgens De Maasbode (19 maart 1915) via Delpher]

Laren 1915: Gooische tentoonstelling in Hotel Hamdorff [recensie in De Gooi- en Eemlander (14 augustus 1915), p. 2 via Delpher]

  • “Bulldog” (nr. 106)
  • “Poesje”(nr. 107)

Amsterdam, Artis, 1916a: Tentoonstelling van het dier in de kunst, 1 – 30 april [recensies van Frits Lapidoth in De nieuwe courant (9 april 1916), p. 5 via Delpher en van Cornelis Veth in De Amsterdamsche dameskroniek 1, nr. 29 (april 1916), p. 1 via Delpher]

  • onbekend

_ , _ , 1916b: Tentoonstelling van dierstudies, het geschenk der kunstenaars aan den directeur van het genootschap bij zijn 25-jarig directeurschap geschonken, 20 juni – 1 juli [recensie in Het nieuws van den dag (19 juni 1915), p. 19 via Delpher]

  • onbekend

Amsterdam, Maatschapppij voor Beeldende Kunstenaars, 1918: Tentoonstelling van werk der schilderende Amsterdamsche vrouwen, vanaf 1 september [recensies van M.V. in Algemeen handelsblad (6 september 1918), p. 6 via Delpher en in De standaard (21 september 1918), p. 3 via Delpher]

  • “apenmoeder met jong”
  • “katjes”

Laren, Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum, 1921: Tentoonstelling in Hotel Hamdorff

  • “Kiekeboe” (nr. 162) [verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (10 augustus 1921), p. 2 via Delpher]

Laren 1923-1924: Tentoonstelling van schilderijen door verschillende meesters in de kunstzaal van Mevr. Sterre de Jong, 1 december – 1 januari [advertentie in De Gooi- en Eemlander (8 december 1923), p. 3 via Delpher]

  • onbekend

_ 1925: Tentoonstelling van werken door Gooische schilders in het Stations-Hotel, vanaf 20 juni tot oktober [recensie in De Gooi- en Eemlander (19 juni 1925), p. 2 via Delpher]

  • onbekend

_ , Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum, 1925: Kunsttentoonstelling in Hotel Hamdorff

  • “Katje, schilderij” (nr. 142A) [verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (19 augustus 1925), p. 3 via Delpher]

Arnhem, Artibus Sacrum, 1928: Tentoonstelling van werken van de leden der Vereeniging van beeldende kunstenaars Laren-Blaricum [recensie in Arnhemsche courant (11 september 1928), p. 2 via Delpher]

  • “schilderij”

Laren, Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum, 1929a: Tentoonstelling in de Kunstzaal Hamdorff [recensie van R.W.P. de Vries Jr in Laarder courant De Bel (31 mei 1929), p. 5 via Archief Gooi- en Vechtstreek]

  • “stilleven met glas en een vetplantje”

_ , _ , 1929b: Tentoonstelling in de Kunstzaal Hamdorff [recensie van A.S. in Laarder courant De Bel (6 augustus 1929), p. 3 via Archief Gooi- en Vechtstreek]

  • “Cactus”

_ , _ , 1930a: Eerste tentoonstelling in Hotel Hamdorff

  • “Stilleven” (nr. 121) [verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (24 juli 1930), p. 5 via Delpher]

_ , _ , 1930b: Tweede tentoonstelling in Hotel Hamdorff [recensies van R.W.P. de Vries Jr in Laarder courant De Bel (25 juli 1930), p. 5 via Archief Gooi- en Vechtstreek en in De Gooi- en Eemlander (12 augustus 1930), p. 5 via Delpher]

  • “Schets in rood tegen wit: ‘”‘Spelend kindje'” (nr. 116)
  • “profielteekening van een oud vrouwtje”

_ , _ , 1933: Tweede tentoonstelling in Hotel Hamdorff [recensies van R.W.P. de Vries Jr in NIeuwe Bussumsche courant (25 juli 1933), p. 5 via Archief Gooi- en Vechtstreek]

  • “Pauwen”

Blaricum, Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum, 1935: Zomertentoonstelling in de zaal van Enzlin [recensie volgens Laarder courant De Bel (19 juli 1935), p. 9 via Archief Gooi- en Vechtstreek]

  • “een van haar voortreffelijke poesen-studies”

Laren, Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum, 1936: Zomertentoonstelling met werk van leden der vereeniging in Kunstzaal Hamdorff [aankondiging in Laarder courant De Bel (5 juni 1936), p. 2 via Archief Gooi- en Vechtstreek en recensie van H.v.C. in De Gooi- en Eemlander (8 juni 1936), p. 5 via Delpher]

  • “hondenportret”
  • “aquarel ‘Vondelpark'” (nr. 95)

_ , _ , 1938: Tentoonstelling van werk van leden der vereeniging bij Hamdorff, 23 juli – 4 september [aankondiging in Nieuwe Bussumsche courant (26 juli 1938), p. 1 via Archief Gooi- en Vechtstreek en recensie volgens Laarder courant De Bel (29 juli 1938), p. 1 via Archief Gooi- en Vechtstreek]

  • “stilleven” (nr. 75)

_ , _ , 1939: Tentoonstelling van werken door de leden der vereeniging in de kunstzaal Hamdorff [recensie in De Gooi- en Eemlander (4 augustus 1939), p. 13 via Delpher]

  • “Portret” (nr. 91)

_ , _ , 1942: Tentoonstelling van werk van leden der vereeniging bij Hamdorff, 14 mei – 5 juli [recensie van C.V. in Maandblad voor beeldende kunsten 19, nr. 6 (1942), p. 143-144 via Delpher]

  • onbekend

_ , _ , 1943a: Eerste tentoonstelling in de Kunstzaal Hamdorff [recensie in De Gooi- en Eemlander (21 mei 1943), p. 2 via Delpher]

  • “schets van een Larensche deel”
  • “Poesjes” [verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (16 juni 1943), p. 2 via Delpher]

_ , _ , 1943b: Tweede tentoonstelling in de Kunstzaal van Hotel Hamdorff

  • “Boerderij” (nr. 64) [verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (16 juni 1943), p. 2via Delpher]

_ , _ , 1944: Tentoonstelling

  • “Pluimvee” (nr. 67)
  • “Snoeper” (nr. 68)
  • “Dobberman-pincher” (nr. 69) [alle verkocht volgens De Gooi- en Eemlander (5 juli 1944), p. 2 via Delpher]

Literatuur

Catalogi

  • Cat. Amsterdam 1903. Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters, te Amsterdam, in den jare 1903 (Amsterdam: Stads-Drukkerij), p. 45. [internet archive en RKD Library]
  • Cat. Amsterdam 1907. Stedelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters, in 1907. Catalogus (Amsterdam: Stadsdrukkerij), p. 32. [RKD Library, Delpher en DoME]
  • Cat. Amsterdam 1912. Stedelijke internationale tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters: catalogus (Amsterdam: Stedelijk Museum), p. 175. [Delpher en DoME]
  • Cat. Amsterdam 1913. Tentoonstelling ‘De Vrouw’ 1813-1913. Amsterdam. Afdeeling Beeldende Kunsten. Mei – October (Amsterdam), p. 17. [Atria]
  • Cat. Amsterdam 1913. Catalogus van de tentoonstelling ‘De vrouw, 1813-1913’ ‘Meerhuizen’ – Amsteldijk, Mei-October 1913 (Amsterdam: Concordia), p. 354-355. [Delpher]
  • Cat. Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1907. Tentoonstelling van kunstwerken vervaardigd door leden der maatschappij. April-Mei 1907 (Amsterdam). [DoME]
  • Cat. Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1909a. Tentoonstelling van Teekeningen en Beeldhouwwerken Vervaardigd door Leden der Maatschappi. April-Mei 1909 (Amsterdam). [DoME]
  • Cat. Amsterdam, Arti et Amicitiae, 1909b. Tentoonstelling van Teekeningen en Beeldhouwwerken vervaardigd door Leden der Maatschappij. Oct-Nov 1909 (Amsterdam). [DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1903. Dertiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken uitsluitend van leden der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1903]. [Stedelijk Museum]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1904. Veertiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken uitsluitend van leden der vereeniging Sint-Lucas [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1904]. [Stedelijk Museum]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1905. Vijftiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging Sint-Lucas [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1905]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1906. Catalogus van de jubileumtentoonsteling der vereeniging “Sint Lucas”, ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1906]. [Stedelijk Museum]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1907. Catalogus van de zeventiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging [Sint Lucas] in het Stedelijk Museum te Amsterdam [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1907]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1908. 18e jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1908]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1909. Negentiende jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1909]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1910. Twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken van leden der vereeniging Sint-Lucas [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1910]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1911. Een en twintigste jaarlijksche tentoonstelling van kunstwerken der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1911]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1911-1912. Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafische kunsten en klein beeldhouwwerk van leden der vereeniging Sint-Lucas [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1911]. [Stedelijk Museum]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1912b. Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafische kunsten en klein beeldhouwwerk van leden der vereeniging Sint-Lucas [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1912]. [Stedelijk Museum en DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1914a. Drie en twintigste jaarlijkse tentoonstelling van kunstwerken door leden der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1914]. [DoME]
  • Cat. Amsterdam, Sint-Lucas, 1914b. Tentoonstelling van aquarellen, teekeningen, grafisch en beeldhouwwerk door leden der vereeniging [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1914]. [DoME]
  • Cat. Amsterdam, Stedelijk Museum, 1912. Catalogus der tentoonstelling van schilderijen, aquarellen, teekeningen, aardewerk en andere kunstvoorwerpen welke zullen worden verloot ten bate van het volkssanatorium “Herema-State” te Joure [tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam 1912]. [Stedelijk Museum]
  • Cat. Arnhem 1905. Gemeentelijke tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te Arnhem in Musis Sacrum (derde vierjaarlijksche), 15 juli tot 18 augustus 1905 (Arnhem: G.J. Thieme), p. 30. [RKD Library en DoME]
  • Cat. Brussel 1910. Catalogus der Nederlandsche afdeeling. Algemeene en internationale tentoonstelling te Brussel, 1910 (Amsterdam: ’t Kasteel van Aemstel), p. 46. [Delpher en Internet Archive]
  • Cat. Rome 1911. Espozione internazionale di Roma. Catalogo della mostra di belle arti (Bergamo: Istituto Italiano d’Arti Grafiche), p. 41. [Internet Archive]
  • Cat. Rotterdam 1902. Catalogus der Vierjaarlijksche Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken, in het gebouw der Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen te Rotterdam, in 1902 (Rotterdam: Stefanus Mostert & Zonen), p. 28. [RKD Library]
  • Cat. Rotterdam, De Protector, 1913. Tentoonstelling Anna Maria Kruijff [1913]
  • Cat. Scheveningen 1902. Exposition internationale à Schéveningue. Catalogue de peintures, sculptures et autres œuvres d’art (Den Haag: M. v.d. Beek’s Hof-Boekhandel), p. 93. [Delpher]

Overig

  • Canter, Bernard, ‘Bij Nederlandsche schilders: De schilderes Anna Maria Stork geb. Kruyff’, Op de hoogte 9 nr. 4 (1912), p. 309-314. [Delpher].
  • Derkinderen, A.J., De Rijks-Academie van Beeldende Kunsten te Amsterdam: Stads Teeken-Academie tot 1817, Koninklijke Academie 1817-1870, Rijks-Academie 1870-heden (Enschedé, 1908). [Delpher]
  • Duvosquel Jean-Marie, en Philippe Cruysmans, Dictionaire van Belgische en Hollandse dierenschilders geboren tussen 1750 en 1880 (Knokke-Zoute: Berko, 1998), p. 309.
  • Kynophilos, ‘De kunst en de hondensport’, De revue der sporten 2, nr. 4 (1908), p. 98-100. [Delpher]
  • van der Linde, Maarten, en Ties Limperg‎, Liefdadigheid naar Vermogen: door en voor Amsterdamse burgers, 1871-1941 (Hilversum: Verloren, 2019).
  • de Vries Jr, R.W.P., ‘A Marie v.d. Werk-Kruijff’, Laarder Courant De Bel (25 januari 1929), p. 1. Bron: Archief Gooi- en Vechtstreek]
  • Scheen, Pieter A., Lexicon Nederlandse beeldende kunstenaars 1750-1950, herziene ed. (Den Haag: Scheen, 1981).
  • van Wel, Frits W., ‘Iedere samenleving schept haar eigen ‘probleemgezinnen’. Milikowksi over onmaatschappelijkheidsbestrijding en ongehuwde moederzorg.’ In: Honderd jaar sociale arbeid. Portretten uit de geschiedenis van het maatschappelijk werk, red. Berteke Waaldijk, Jaap van der Stel en Geert van der Laan (Assen: Van Gorcum, 1999), p. 145-157.
  • Wolf, Nathan H., ‘Anna Maria Kruijff: Tentoonstelling Kunstzaal De Protector, Rotterdam’, De kunst 5, nr. 267 (1913), p. 356-358. [Delpher]

Noten

[1] Voor de geboorte-akte van Anna Maria Kruijff, zie Erfgoed Leiden en omstreken, archief 0661, inv.nr. 3, Geboorteregister van Sassenheim, 1851 – 1870, aktenr. 39 [Erfgoed Leiden].

[2] Id., archief 0661, inv.nr. 30, Overlijdensregister van Sassenheim, 1861 – 1870, aktenr. 2 [Erfgoed Leiden].

[3] Voor de geboorte-akte van Johanna Clasina, zie id., archief 0661, inv.nr. 3, Geboorteregister van Sassenheim, 1851 – 1870., aktenr. 16 [Erfgoed Leiden].

[4] Voor de onderlijdensakte van Kruijff, zie Erfgoed Leiden en omstreken, archief 0661, inv.nr. 30, Overlijdensregister van Sassenheim, 1861 – 1870, aktenr. 47 [Erfgoed Leiden].

[5] Stadsarchief Amsterdam, archief 5000, inv.nr. 2327, 19 november 1870, Bevolkingsregister 1874-1893 [Stadsarchief Amsterdam].

[6] Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland te Den Haag, BS Huwelijk Sassenheim, 21-06-1866, aktenr. 8 [Open Archieven]. Voor de geboorte-akte van Anna Maria Klippink-Kruijff, zie Erfgoed Leiden, archief 0661, inv.nr. 2, Geboorteregister van Sassenheim, 1831 – 1850, aktenr. 5 [Erfgoed Leiden]. Erfgoed Leiden en omstreken, archief 0661, inv.nr. 15, 21 juni 1866, Huwelijksregister van Sassenheim, 1861 – 1870, aktenr. 8 [Erfgoed Leiden].

[7] Stadsarchief Amsterdam, PatiëntenregistersDeel: 2483, Periode: 1877, Amsterdam, archief 5268, inv.nr. 2483, 1877, Patiëntenregisters [Stadsarchief Amsterdam].

[8] Erfgoed Leiden en omstreken, archief 0661, inv.nr. 31, Overlijdensregister van Sassenheim, 1871 – 1880, aktenr. 10 [Erfgoed Leiden].

[9] Wolf 1913, p. 358.

[10] Noord-Hollands Archief te Haarlem, archief 90: Studentenregisters van de Rijksakademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam, inv.nr. 175, f. 73 [Noord-Hollands Archief]. Derkinderen 1908, p. 19. Voor haar leraren, zie Canter 1912, p. 312, de Vries Jr 1929, p. 1, Scheen 1981, p. 294 en Duvosquel en Cruysmans 1998, p. 309.

[11] Zie ook Stadsarchief Amsterdam, archief 5175, inv.nr. 1992, Pensioenkaarten [Stadsarchief Amsterdam]. In 1923 wordt aan Johanna Clasina Kruijff ontslag als onderwijzeres verleend volgens De avondpost (19 april 1923), p. 10 [Delpher].

[12] Kynophilos 1908, p. 98.

[13] Voor de huwelijksakte van Anna Maria Kruijff, zie Noord-Hollands Archief te Haarlem, archief 358.6, inv.nr.1164, 24-12-1896, Huwelijksakten van de gemeente Amsterdam, 1896, aktenr. Reg. 39 f. 21v [Noord-Hollands Archief]. Enkele maanden later trouwt ook haar zus Johanna Clasina. Voor de huwelijksakte van Johanna Clasina, zie id., archief 358.6, inv.nr. 1187, 22-07-1897, Huwelijksakten van de gemeente Amsterdam, 1897, aktenr. Reg. 22 f. 20 [Noord-Hollands Archief]. Haar echtgenoot Wouter Jans is een volle neef, want zijn moeder is Anna Willemina Elisabeth Klippink, een oudere zus van de net overleden Johanna Cornelia Apollonia Klippink (en van Antonie Klippink).

[14] van der Linde en Limperg 2019, p. 303.

[15] Het jaarverslag wordt gepubliceerd in Het Nederlandsche dagblad (24 maart 1899), p. 2 [Delpher].

[16] Cat. Amsterdam 1903, p. 45, cat. Amsterdam 1907, p. 32 en cat. Brussel 1910, p. 46. Daar wordt ook haar adres vermeld: Vossiusstraat 47.

2 reacties

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top