Even schoon als waar
Vooral voor welgestelde vrouwen is het in de 19de eeuw een aangemoedigd tijdverdrijf om te tekenen en te schilderen en daar lessen in te nemen. De meeste van hen schilderen of tekenen dan ook niet om er hun brood mee te verdienen. In die zin zijn zij amateurs of liefhebbers, maar sommige van hen ontstijgen deze kwalificatie. Ze stellen namelijk tentoon, verkopen en maken naam voor zichzelf. Een voorbeeld van een succesvol dilettant-schilderes is Maria Johanna Jacoba Gerardina Beelaerts van Blokland (1848-1915). Vanaf 1883 exposeert zij werk en ze boekt daarmee successen. Een van de recensenten bijvoorbeeld noemt haar stillevens even schoon als waar.
Toch zijn er veel misverstanden rond haar persoon. Zo wordt ze vaak verward met de Antwerpse schilderes Mathilde van Blokland. Na inventarisatie blijkt Beelaerts van Bloklands oeuvre bovendien klein, wellicht vanwege ziekte. Deze verklaart waarom ze maar kort productief is en waarom ze, ondanks alle successen, al in 1898 als schilderes uit de openbaarheid verdwijnt.
Geboortes en sterfgevallen
Maria Johanna Jacoba Gerardina is de dochter van Cornelis Abraham Jeremias Beelaerts van Blokland (1812-1877) en Henriette Susanna de la Bassecour Caan. Haar ouders waren op 4 augustus 1847 getrouwd en kregen vervolgens vier kinderen. De eerste daarvan – Maria – komt ter wereld op 30 mei 1848:

Het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis bezit twee sympathieke portretten van een jonge Maria die, zo te zien, rond 1865 gemaakt zullen zijn.


Maria krijgt nog twee zussen en een broer: Wilhelmina Magdalena (1849), Jacques (1852) en Johanna Maria Antonia (1858).
De kinderen bereiken alle de leeftijd van volwassenheid. Toch komt er flink wat ongeluk op hun levenspad. Zo sterft hun vader in 1877, na “langdurig lijden”, zo laat de weduwe Beelaerts van Blokland weten in een overlijdensadvertentie:

Niet veel later – in 1880 – sterft ook zus Wilhelmina, op slechts 30-jarige leeftijd. Moeder Henrietta Susanna laat dan opnieuw overlijdensberichten plaatsen waarin ze melding maakt van de grote droefheid die het overlijden van haar dochter veroorzaakt heeft, voor haar en haar overgebleven kinderen.
Jonge schilderes
In 1883 neemt Maria Beelaerts van Blokland voor de eerste maal deel aan een tentoonstelling van levende meesters, in Groningen. [1] Daar exposeert ze een stilleven waarvan het exacte onderwerp onvermeld blijft in de catalogus. Les krijgt ze inmiddels van de gevierde kunstenares Margaretha Roosenboom die zelf ook met twee werken vertegenwoordigd is. Overigens geeft Roosenboom les aan veel schilderessen. Een voorbeeld: één van haar meest succesvolle leerlingen was ongetwijfeld de schilderes Marie Wuytiers aan wie ik binnenkort een artikel wijd.
Onder Roosenbooms vleugels krijgt Beelaerts van Blokland langzaam meer bekendheid. Ik bedoel daarmee dat kunstcritici haar in eerste instantie vaak onder de leerlingen van Roosenboom scharen. In 1884 merkt recensent H. bijvoorbeeld op dat “een breede stoet van dames” bloemen, stillevens en landschappen ingezonden heeft naar de Haagse salon, in Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage (11 juni 1884). Roosenboom is met haar bloemen “in het coloriet de prima inter pares“, maar:
Opmerkelijk is de trouwe navolging van mej. Roosenboom door jongere schilderessen. Men zou geneigd zijn om van het verdienstelijk werk van de dames De Bruyn Kops en Beelaerts van Blokland te zeggen, dat die talentvolle artisten onder den invloed van mej. Roosenboom haar fraaie bloemstukken hebben geschilderd. Dat belooft een schoone toekomst.
Ook in 1885 staat de schilderes, ondanks een positief oordeel, nog in de schaduw van Roosenboom:
Haar leerlinge jonkvr. Beelaerts van Blokland doet haar meesteres alle eer aan. Er is een illusie van kleur in haar “vruchten”, die allerbekoorlijkst is.
– ‘Driejaarlijksche Tentoonstelling van Schoone Kunsten’, Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage (25 juni 1885), p. 7 via Delpher
Maar Beelaerts van Blokland blijft niet lang meer de leerlinge.
Concurrentie
Beelaerts van Blokland legt zich toe op stillevens van bloemen en vruchten en de concurrentie onder bloem- en fruitschilders is groot. Ter illustratie, op de Rotterdamse tentoonstelling van 1888 zijn werken van maar liefst 72 schilderessen in het genre aanwezig. Toch weet Beelaerts van Blokland zich te onderscheiden. Een recensent van Dagblad van Zuidholland noteert bijvoorbeeld:
De bloemen en vruchten kennen geen knappere artisten dan de dames Bakhuysen en Roosenboom, Haanen, van Hogendorp-’s Jacob en Beelaerts van Blokland.
Deze journalist noemt onder andere de schilderessen Gerardina van de Sande Bakhuyzen, Roosenboom en Adriana Haanen. Dat zijn een paar indrukwekkende namen om bij aan te mogen sluiten. Bovendien rekenen journalisten Beelaerts van Blokland vaker tot de beste bloemschilders, bijvoorbeeld in Het nieuws van den dag (14 oktober 1889), in Het vaderland (22 januari 1891) en in Het vaderland (24 mei 1894). Hieruit blijkt wel dat meer recensenten haar inmiddels op gelijke hoogte plaatsen met haar lerares.
Vruchten ter verfrissing
Behalve bloemen, zoals azalea’s, pioenrozen en chrysanten, behoren vruchten tot Beelaerts van Bloklands vaste repertoire. Vooral sinaasappelen lijken een geliefd schildersobject. Meermaals sieren ze haar doeken.
Bovendien weet ze deze geslaagd te vatten. Criticus Anton Cornelius Loffelt schrijft naar aanleiding van een schilderij met sinaasappelen op een tentoonstelling in Arnhem:
Een paar “Sinaasappelen” en kastanjes vormen een stilleven door mej. M. Beelaerts van Blokland, waarin vooral de mengeling van het wit en geel eener gepelde vrucht even schoon als waar is weergegeven.
– E.G.O. (pseudoniem van Loffelt), ‘De Schilderijen-Tentoonstelling te Arnhem’, Het vaderland (14 augustus 1890), p. 2 via Delpher.
Ook een journalist van Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage spreekt in 1893 over “een prachtig stilleven ‘sinaasappelen’, van mej. Beelaerts van Blokland” dat dan op de Haagse salon te zien is. In zijn bespreking van dezelfde tentoonstelling brengt ook Loffelt Beelaerts werk weer ter sprake:
Ter verfrissching na zooveel kunstbekijks zou men zich tot lafenis een sinaasappel wenschen, als op het uitmuntend geschilderde vruchtenstuk van jkv. Beelaerts van Blokland, een waar pronkjuweel niet alleen in deze zaal, maar in de gansche verzameling.
– E.G.O. (pseudoniem van Loffelt), ‘Levende meesters in de Academie’, Het vaderland (17 augustus 1893), p. 2 via Delpher

Onderwerp van de recensie zou wel eens het doek kunnen zijn dat in 2006 in Amsterdam verkocht werd (cat. 2). Helaas bevindt dit zich nu in een onbekende collectie waardoor studie ervan onmogelijk is.
Naamgenote
Meer werk van Beelaerts van Blokland zit ongetwijfeld verborgen in particuliere collecties. Onderzoek is daarom lastig. Bovendien zijn er andere complicerende factoren. Allereerst wordt het werk van Beelaerts van Blokland vaak verward met dat van de Antwerpse schilderes Mathilde van Blokland (1851-1917). Behalve hun namen zijn er meer overeenkomsten tussen de twee kunstenaressen. Allebei schilderen ze bijvoorbeeld stillevens van bloemen en fruit en ook overlappen hun werkzame periodes. Beelaerts van Blokland exposeert immers tussen 1883 en 1898 [2] en Van Blokland is actief van 1866 tot 1917. Werk van beiden hangt nota bene op de Haagse salon in 1884, Van Blokland met Oesters en mosselen (nr. 44) en Beelaerts met Schotel met vruchten (nr. 45). [3]
Gezien de overeenkomsten is het niet verwonderlijk dat verschillende stillevens, voorzien van de signatuur ‘M van Blokland’, in het verleden wel aan Maria Beelaerts van Blokland zijn toegeschreven. Vermoedelijk zijn deze echter van de hand van Mathilde. Om te beginnen ligt het niet voor de hand dat Beelaerts van Blokland – die onder de naam Beelaerts van Blokland exposeert en op die manier in catalogi staat genoemd – alleen met ‘M van Blokland’ zou signeren. Ten tweede zijn sommigen van de schilderijen op de achterkant van een herkomst voorzien die op Mathilde van Blokland wijst. Daar staat namelijk Antwerpen, zoals op het grote Boeket en op Stilleven met schenkkan. Hier gaat het dus vrijwel zeker om de in Antwerpen wonende en werkende Mathilde van Blokland.
Signaturen
Als we vervolgens de signaturen ‘M van Blokland’ onderling gaan vergelijken, zien we dat die te veel op elkaar lijken om van verschillende personen te zijn. Het kleine Stilleven met kersen op een Chinese schaal is in het verleden vaak aan Maria Beelaerts van Blokland toebedeeld, maar vanwege de signatuur zal ook dit werk van de hand van Mathilde van Blokland zijn.



Kortom, de schilderijen met de signatuur ‘M van Blokland’, zijn van Mathilde van Blokland. Alleen de schilderijen met een signatuur ‘M Beelaerts’ of ‘M Beelaerts v Blokland’ zijn van Maria. Als we met deze kennis alle toeschrijvingen kritisch herzien, resteert maar een handjevol schilderijen dat van de hand van Maria Beelaerts van Blokland zal zijn. Haar oeuvre dat toch al weinig nog bekende schilderijen omvat, wordt daarmee nog kleiner.
Klein oeuvre
De kunstschilderes heeft zeker meer gemaakt dan de drie (!) werken die ik tot nu toe heb kunnen traceren. Dat blijkt wel uit de tentoonstellingscatalogi. Daarin worden immers schilderijen genoemd met weer andere onderwerpen. Toch past een klein oeuvre wel bij het beeld dat ontstaat als we het tentoonstellingsoverzicht bekijken. Beelaerts van Blokland doet slechts mee aan één expositie per jaar, met een kleine piek in 1890. Dat zijn maar weinig exposities als we de activiteiten van sommige andere schilderessen bekijken.
Daarbij heeft ze een voorkeur voor tentoonstellingen in de buurt, vooral in Den Haag en Rotterdam. In Groningen (1883), Arnhem (1890) en Maastricht (1890-1891) exposeert ze maar een enkele keer. Voorts zendt ze meestal maar een enkel werk in, terwijl andere schilders, zoals haar lerares Roosenboom, vaak twee, drie of zelfs vier werken tegelijkertijd tonen.

Het lijkt erop dat Beelaerts van Blokland minder productief is dan anderen. Een reden daarvoor kan de ziekte zijn waaraan de kunstschilderes lijdt. Op 9 januari 1915 laat haar jongere zus Johanna een overlijdensadvertentie plaatsen waarin ze het overlijden van Maria “na een lang en geduldig lijden” wereldkundig maakt. Beelaerts van Blokland leed toen immers al geruime tijd aan multiple sclerose. [4] Daarom wordt ze maar 66 jaar oud.
Koninginnegracht
Johanna ondertekent het overlijdensbericht met haar naam, datum en adres: Koninginnegracht 33 in Den Haag. Dat is tevens het huis waar Maria Beelaerts van Blokland haar hele kunstenaarsleven woont. Met dat adres staat de kunstschilderes al in de catalogus van de Haagse salon (1894) en in 1913 staat ze nog steeds ingeschreven op dat adres, samen met haar jongere zus Johanna trouwens volgens het Haagse bevolkingsregister (Haags gemeentearchief, 0354-01, nr. 99).
In 1897 wonen de zussen al samen, zo leren we na verder onderzoek. Dan organiseert Johanna immers een bazaar om geld in te zamelen. De aankondiging met vermelding van het organiserend comité noemt ook “Jonkvr. J. Beelaerts van Blokland, Koninginnegracht 33”. Er zijn verschillende activiteiten, onder andere een loterij.

De winnaar, eigenaar van lot nr. 67, kan haar/zijn prijs afhalen aan de Koninginnegracht 33, staat in Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage van 24 april 1897. Overigens is de winst een “Schilderij”, helaas zonder vermelding van de maker of het onderwerp.
Bijzondere omstandigheden
Wanneer de ziekte van Maria Beelaerts van Blokland zich precies openbaart en wanneer deze haar gaat beperken in haar schilderwerk, is onduidelijk, maar we vinden mogelijk enkele indirecte aanwijzingen in het tentoonstellingsoverzicht. Beelaerts van Blokland blijft nog schilderen tot ten minste 1898, wanneer ik haar nog in een Rotterdamse tentoonstellingscatalogus terugvind. De expositie daarvoor was toen al even geleden: In 1894 en 1895 doet ze nog mee aan kunsttentoonstellingen in het Belgische Spa. In de afnemende deelname aan exposities zien we wellicht de eerste tekenen dat schilderen lastig wordt, al blijft dit (voorlopig) hypothetisch.
Ook kunnen we slechts raden naar de betekenis van een advertentie die de twee zussen in 1893 in het Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage plaatsen. Dan vragen ze met spoed een werkmeid “door bijzondere omstandigheden … als noodhulp verlangd”. Zou de ziekte van Beelaerts van Blokland de omstandigheden kunnen zijn waaraan de zussen hier refereren?
Hoe dan ook wonen de zussen samen, wanneer de ziekte van Maria Beelaerts van Blokland zich doet gelden. Maria zal dan op Johanna zijn aangewezen en Johanna zal haar zus Maria hebben bijgestaan wanneer de ziekte haar gaat beperken in haar bewegingsvrijheid.
Inbraak
Niet lang na Maria’s overlijden is de Koninginnegracht 33 weer onderwerp van krantenberichten. Dan komen er dieven binnen door het raam van Johanna’s slaapkamer op de eerste verdieping,
vermomd met witte zakdoeken, tot onder de oogen. Zij stapten op de slaapplaats der freule toe en terwijl de één haar gelaat met een hel brandende elektrische lantaarn, verlichtte, waardoor ze zoo goed als niets kon zien, sommeerde de ander haar om het geld aan te wijzen.
– ‘De inbraak aan de koninginnegracht’, Haagsche courant (9 juli 1915) via Delpher
Het moeten inbrekers met voorkennis zijn geweest, concludeert de politie. De mannen weten dat koetsier Dirk Borrebach met zijn waakhond op die avond van niet thuis is. [5] Ook weten ze de slaapkamer via een steegje terzijde van het huis binnen te dringen. Kennelijk waren de inbrekers zich er ook van bewust waar zich de kamer van de vrouw des huizes precies bevond.
Terwijl de mannen Johanna bedreigen, roven ze de kamer leeg. Geld is echter in de ruimte niet te vinden en andere vertrekken mijden de rovers uit vrees bedienden wakker te maken. Daarom moeten de dieven zich tevreden stellen met gouden en zilveren sieraden en gelukkig komt Johanna met de schrik vrij. Enkele dagen later houdt de politie twee mannen aan. De inbraak op zich is al naar, maar het is een extra treurig besef dat deze inbraak bij Johanna minder dan een half jaar na het overlijden van haar zus plaatsvindt.
Waardering
Van Johanna keren we tot slot terug naar haar oudste zus. Samenvattend kunnen we stellen dat Maria Beelaerts van Blokland een kunstschilderes is die maar een klein oeuvre achterlaat. Een deel van de werken die ooit aan haar zijn toegeschreven, blijken immers niet van haar, maar van de Antwerpse Mathilde van Blokland. Hoewel een deel van haar werk zich ongetwijfeld nog in onbekende particuliere collecties bevindt, blijft haar gezamenlijk werk vermoedelijk beperkt. Haar persoonlijke situatie, meer specifiek haar gezondheid, lijkt hiervan de meest waarschijnlijke oorzaak.
Beelaerts van Bloklands oeuvre is dus klein. Des te exceptioneler is de brede waardering die ze krijgt voor haar schilderijen. Ook al neemt ze maar eens per jaar aan een tentoonstelling deel en zendt ze meestal maar één werk in, ze ontvangt steevast veel lof. Bovendien verkoopt ze geregeld haar doeken. Dat zijn allemaal indicaties van een constante en hoge kwaliteit. Het is dan ook te hopen dat er in de toekomst meer schilderijen opduiken van deze vergeten schilderes die aan een herwaardering toe is.
Maria Beelaerts van Blokland (Den Haag)
Werk van Beelaerts van Blokland is relatief zeldzaam, omdat ze maar kort productief is en weinig geschilderd heeft. De drie werken die ik heb kunnen vinden, heb ik hier opgesomd. Daarvan is de toeschrijving van het eerste en enig gedateerde werk ‘Wilde rozen in het bos’ bovendien hoogst onzeker, omdat ik niet weet hoe het gesigneerd is. Wellicht gaat het ook hier om Mathilde van Blokland.
1888
1. Wilde rozen in het bos, gesigneerd en gedateerd 1888 (rechtsonder), olie op paneel, 33,5 x 48 cm.
Herkomst: Den Haag, Venduehuis, Pulchri Studio, veiling 24 april 1991, lot 92 (als Beelaerts van Blokland); Amsterdam, Christie’s, veiling 19th and 20th Century Pictures, Watercolours and Drawings, 10 november 1987, lot 18 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: artprice
Niet gedateerd

2. Sinaasappels en druiven op een stenen plint, gesigneerd ‘M Beelaerts’ (rechtsonder), olie op doek, 35 x 48,5 cm.
Herkomst: Amsterdam, Christie’s, veiling 2710: Pictures, Watercolours and Drawings, 19-20 september 2006, lot 274 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: Invaluable.com
3. Rozen, gesigneerd ‘Marie Beelaerts v. Blokland’ (rechtsonder), olie op doek, 24 x 42 cm.
Herkomst: Amsterdam, Christie’s, veiling 2330: 19th Century European Pictures, Watercolours and Drawings, 29 april 1997, lot 17 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: Christie’s
Addenda 26 april 2026

4. Kind met kat, aquarel op papier, 14 x 20 cm, gelijmd op karton met daaraan toegevoegd tekst ”sHage 18 Maart 1862′ (linksonder) en ‘M Beelaerts van Blokland’ (rechtsonder).
Herkomst: Catawiki, veiling Klassieke kunst en impressionisme, 10 oktober 2024, lot 89052107.
Documentatie: Catawiki

5. Stilleven met hibiscus in Keulse pot, gesigneerd en gedateerd ‘Marie Beelaerts van Blokland 1884’ (rechtsonder), maroufle, 44 x 28,5 cm.
Herkomst: Leiden, Veilinghuis Onder de Boompjes, veiling 25 september 2023, lot 224 en 19 juni, lot 15.
Documentatie: Invaluable.com
6. Stilleven met kool en sinaasappelen, gesigneerd ‘Marie Beelaerts van Blokland’ (rechtsonder), olie op doek, 38 x 58,5 cm.
Herkomst: Amsterdam, Glerum, veiling 15 oktober 2000, lot 166.
Documentatie: RKD Images Lite
Mathilde van Blokland (Antwerpen)
De schilderijen hieronder zijn stuk voor stuk ooit toegeschreven aan Beelaerts van Blokland. Het gaat echter om werk van Mathilde van Blokland.
Niet gedateerd

1. Gevarieerd boeket bloemen in een glazen vaas op een stenen rand, gesigneerd ‘M. van Blokland’ (rechtsonder), olie op koper, 68 x 59 cm.
Herkomst: Keulen, Lempertz, veiling 1197: Old Masters and 19th Century Part II, 21 mei 2022, lot 2586 (als Beelaerts van Blokland); “From the property of a German aristocrat” volgens Lempertz.

2. Stilleven met schenkkan, fruit en vaas met bloemen, gesigneerd ‘M van Blokland f’ (rechtsonder), nogmaals gesigneerd met titel in dorso, olie op doek, 67 x 48 cm.
Herkomst: Amsterdam, Christie’s, veiling 2291: Saturday Sales at Christie’s, 9 maart 1996, lot 1 (als Beelaerts van Blokland, met opmerking “This work was painted in Antwerp, Belgium”); Amsterdam, Christie’s, veiling 26 oktober 1995, lot 160. Vergelijk het liggende boeket chrysanten met het schilderij hieronder; cat. 3.
Documentatie: RKD Explore

3. Stilleven met chrysanten, gesigneerd ‘M van Blokland’ (rechtsonder) en in dorso ‘Chrysanthèmes M. van Blokland’, olie op doek, 30 x 40 cm (37 x 47 cm met lijst).
Herkomst: Berlijn, verkocht via 1st Dibs, 2023, LU2528323283852: “sold” (als Beelaerts van Blokland); Berlijn, Auctionata Paddle8 AG, veiling 7 juni 2016, lot 88 (als Mathilde van Blokland).
Documentatie: Invaluable.com

4. Stilleven met rozen, gesigneerd ‘M van Blokland’ (rechtsonder), 35 x 50 cm.
Herkomst: Ede, Simonis & Buunk, 1992 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: RKD Explore

5. Stilleven met kersen op een Chinese schaal en pompoen, gesigneerd ‘M van Blokland’ (rechtsonder), olie op doek, 25,5 x 38 cm.
Herkomst: Amsterdam, Christie’s, veiling 2589: Pictures, Watercolours and Drawings, 1 juli 2003, lot 108 (als Beelaerts van Blokland); Amsterdam, Christie’s, veiling 2403: Pictures, Drawings and Watercolours, 20 januari 1999, lot 72 (als Beelaerts van Blokland); Amsterdam, Christies’s, veiling 2207: Pictures, Watercolours and Drawings, 14 september 1993, lot 302 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: RKD Explore.
Addendum 26 april 2026

6. Stilleven met rozen, gesigneerd ‘M van Blokland’ (rechtsonder), olie op doek, 35 x 49 cm.
Herkomst: Haarlem, Bubb Kuyper, Auction 84, 19-22 May 2026, lot 5149 (als Beelaerts van Blokland).
Documentatie: Bubb Kuyper
Tentoonstellingen
Op basis van catalogi en meldingen in de pers maakte ik een overzicht van tentoonstellingen waar Beelaerts van Bloklands werk te zien is. Een lijst van catalogi die ik daarvoor gebruikte, volgt daarna. Als de informatie uit een andere bron afkomstig is, bijvoorbeeld een krantenbericht, vermeld ik die bron.
Groningen 1883:
- Stilleven (nr. 18)
Den Haag 1884: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters
- Schotel met vruchten (nr. 45)
Rotterdam 1885: Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken
- Vruchten (nr. 34)
Amsterdam 1886: tentoonstelling Arti et Amicitiae
- “pot met fraaije azalea’s”: verkocht volgens Opregte Haarlemsche courant (15 februari 1886) via Delpher
Den Haag 1887: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters
- Mandje met appelen (nr. 28)
Rotterdam 1888: Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken
- Pioenrozen (nr. 16)
- Stilleven (nr. 17)
Amsterdam 1889: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters
- Sinaasappelen (nr. 22)
Arnhem 1890: Internationale tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters, 17 juli – 15 september
- Chinaasappelen (nr. 24): “flink bloem – en fruitstuk” volgens Het nieuws van den dag (15 augustus 1890), p. 9 via Delpher
Den Haag 1890: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters
- Chrysanthemums (nr. 20)
Maastricht 1890-1891: Internationale tentoonstelling van schilderijen, aquarels, tekeningen, etsen, 21 december – 18 januari
- Chinaasappelen (nr. 16)
Den Haag 1893: Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters
- Chinaasappelen (nr. 35): verkocht “aan de Vereeniging ter bevordering van beeldende Kunsten te Amsterdam” volgens Het vaderland (7 augustus 1893) via Delpher
Rotterdam 1894: Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken
- Stilleven (nr. 26)
Spa in 1894 en 1895: Exposition des Beaux-Arts
- onbekend
Rotterdam 1898: Tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken
- Stilleven (nr. 18): verkocht volgens Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage (8 juni 1898), p. 2 via Delpher
Catalogi
Hier volgt een lijst van tentoonstellingscatalogi waarin Beelaerts van Bloklands naam wordt vermeld, op alfabetische volgorde van de stad. Ik maakte hiervoor graag gebruik van RKD Library waarin veel van de catalogi online te vinden zijn.
- Cat. Amsterdam 1889, Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te Amsterdam in den jare 1889 (Amsterdam: Stads-drukkerij), p. 6. [RKD Library]
- Cat. Arnhem 1890, Internationale tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te Arnhem, 17 juli – 15 september (Arnhem: Van Mastrigt & Verhoeven), p. 6. [RKD Library]
- Cat. Den Haag 1884, Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te ’s Gravenhage 1884 (Den Haag: Mouton & Co), p. 9. [RKD Library]
- Cat. Den Haag 1887, Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te ’s Gravenhage 1887 (Den Haag: Mouton & Co), p. 8. [RKD Library]
- Cat. Den Haag 1890, Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te ’s Gravenhage 1890 (Den Haag: Mouton & Co), p. 8. [RKD LIbrary]
- Cat. Den Haag 1893, Tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters te ’s Gravenhage 1890 (Den Haag: Mouton & Co), p. 9. [RKD Library]
- Cat. Groningen 1883, Lijst van schilderijen van levende Nederlandsche meesters waarvan de tentoonstelling zal plaats hebben van wege het kunstlievend genootschap Pictura, te Groningen (Groningen: J.B. Wolters), p. 4. [RKD Library]
- Cat. Maastricht 1890, Internationale tentoonstelling van schilderijen, aquarels, teekeningen, etsen, enz. … te Maastricht, georganiseerd door de Societeit Momus, afdeeling: Beeldende kunsten (Maastricht: Leiter-Nypels), p. 8. [Google Books en RKD Library]
- Cat. Rotterdam 1885, Catalogus der tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken in het gebouw der academie van beeldende kunsten en technische wetenschappen te Rotterdam in 1885 (Rotterdam: Stefanus Mostert & Zonen), p. 6. [RKD Library en Google Books]
- Cat. Rotterdam 1888, Catalogus der tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken in het gebouw der academie van beeldende kunsten en technische wetenschappen te Rotterdam in 1888 (Rotterdam: Stefanus Mostert & Zonen), p. 4. [RKD Library en Google Books]
- Cat. Rotterdam 1894, Catalogus der tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken in het gebouw der academie van beeldende kunsten en technische wetenschappen te Rotterdam, in 1894 (Rotterdam: Stefanus Mostert & Zonen), p. 5. [RKD Library]
- Cat. Rotterdam 1898, Catalogus der tentoonstelling van schilderijen en andere kunstwerken in het gebouw der academie van beeldende kunsten en technische wetenschappen te Rotterdam, in 1898 (Rotterdam: Stefanus Mostert & Zonen), p. 5. [RKD Library]
- Cat. Spa 1894, Exposition des beaux-arts sous les auspices de l’administration communale et du Gouvernement (Spa: Academie de Spa, 1894). [RKD Library]
- Cat. Spa 1895, Exposition des beaux-arts sous les auspices de l’administration communale, du Gouvernement et du Cercle des Etrangers (Spa: Academie de Spa, 1895). [RKD Library]
Verder
- ‘Beelaerts en Beelaerts van Blokland’, Jaarboek van den Nederlandschen adel 1 (1888), p. 52. [Google Books]
- Norbert Hostyn en Willem Rappard, Dictionaire van Belgische en Hollandse bloemenschilders geboren tussen 1750 en 1880 (Knokke-Zoute: Berko, 1995), p. 116.
- Pieter A. Scheen, Lexicon Nederlandse beeldende kunstenaars, 1750-1880 (Den Haag: Scheen, 1981), p. 30.
- Sigrid Trauzeddel, ‘Beelaerts van Blokland, Maria Johanna Jacoba Gerardina’ in Allgemeines Künstlerlexikon – Internationale Künstlerdatenbank – Online, red. Andreas Beyer, Bénédicte Savoy en Wolf Tegethoff (Berlijn en New York: K. G. Saur, 2021). [AKL online]
Noten
[1] In de meeste bronnen, bijvoorbeeld in Hostyn en Rappard 1995, p. 116 en Trauzeddel in Allgemeines Künstlerlexikon, staat dat Beelaerts van Blokland actief was van 1884 tot 1894. Die periode is echter iets ruimer. De eerste tentoonstelling waaraan Maria Beelaerts van Blokland deelneemt, is namelijk – voor zover ik heb kunnen traceren – die in Groningen in 1883 en de laatste die in Rotterdam in 1898. Met andere woorden, haar werkzame periode al kunstenares loopt ten minste van 1883 tot 1898. Overigens is hiervoor ook nooit eerder opgemerkt dat Beelaerts van Blokland in Groningen exposeert.
[2] Zie noot 1.
[3] Wellicht is Van Bloklands Oesters en mosselen op deze tentoonstelling het doek dat op 22 maart 2000 geveild werd bij Venduehuis Den Haag op de Algemene Kunst en Antiekveiling (lot 38).
[4] Nationaal archief,: 2.21.253 – inventaris van het archief van de familie Beelaerts van Blokland.
[5] Dirk Borrebach is in 1915 al 25 jaar in dienst is van Beelaerts van Blokland, zo stond eerder dat jaar in Haagsche courant (26 april 1915), p. 13 [Delpher]. Bovendien zal hij dat nog lang zal blijven. In Haagsche courant van 26 april 1930 staat een bericht dat Borrebach 40 jaar geleden als palfrenier in dienst trad bij de familie Beelaerts van Blokland. Geraadpleegd via Delpher [24 mei 2023].
ik bezit een schilderij van julia werner beelaerts van blokland uit 1952
Dank voor uw bericht. De naam ben ik natuurlijk tegengekomen tijdens mijn onderzoekje naar Maria Johanna Jacoba Gerardina Beelaerts van Blokland, al heb ik me niet verdiept in de precieze relatie tussen beide schilderessen. Dat is misschien iets voor de toekomst!
Leuk dat u aandacht besteed aan -voor mij- nicht Marie. een paar aanvullingen: Julia Wernarda BvB (geboren 1923) was een jongere nicht van Marie. Zij woonde in Oosterbeek en specialiseerde zich in bloem-stillevens. Van nicht Marie heb ik schetsboeken met (middelmatig) jeugdwerk, waaronder landschappen, stillevens en interieurs (verm. Koninginnegracht) . Een andere tegenslag die Marie te verwerken kreeg tijdens haar leven was de zelfmoord van haar jongere broer Jacques in 1905. Nicht Jeannette (Johanna), de jongere zuster van Marie, was de peettante van mijn vader. Koetsier Borrebach kreeg na haar overlijden in 1931 van Jeannette -terecht- een royaal legaat!
Beste heer Beelaerts,
Dank voor uw waardevolle aanvullingen op de post. Zo wordt voor mij het plaatje ook weer completer. De naam van Julia Wernarda was ik tegengekomen. Goed om nu ook de relatie tussen de twee vrouwen te kennen. Bijzonder vind ik het ook om te horen dat u (jeugd)werk van Marie BvB in uw bezit heeft, helemaal omdat ik tot dusver maar weinig van haar ben tegengekomen. Nogmaals veel dank, ook voor de moeite die u genomen heeft om op de post te reageren!
Met vriendelijke groet,
Hanneke