Wonderen op reis

In Nog meer wereldgeschiedenis van Nederland (2022) schreef ik een bijdrage over ‘s-Hertogenbosch als pelgrimsoord. Deze stad had zich sinds 1382 rap ontwikkeld tot een populaire bedevaartplaats. Mijn bijdrage ‘Wonderen op reis’ richt zich vooral op bedevaartsouvenirs. Het cultusoord trok pelgrims van ver. Vervolgens namen zij pelgrimstekens mee terug naar huis. De Bossche insignes zijn bijvoorbeeld teruggevonden in Polen.

Verspreiding

Bedevaartssouvenirs waren meer dan persoonlijke aandenkens. Ze waren niet alleen belangrijk voor pelgrims die ze aanschaften, maar ook voor de cultusplaats waar ze werden verkocht. Anders gezegd, insignes hadden een belangrijke PR-functie. Sinds de 12de eeuw verspreidde hun faam zich vooral via bedevaartsouvenirs. Zo kwamen insignes van het populaire Aken bijvoorbeeld ook in ‘s-Hertogenbosch. Daar fungeerden ze als inspiratiebron voor de Bossche souvenirs met Maria.

Op hun beurt kwamen de Bossche insignes in omloop, onder andere op de drukbevaren reisroutes van de Baltische Zee. Met de insignes verspreidden zich ook de verhalen over de wonderkracht van Maria van ‘s-Hertogenbosch, vooral in nood op zee.

In een kort filmpje introduceer ik mijn artikel ‘Wonderen op reis’. Daarin vertel ik over pelgrimstekens als belangrijke bron van informatie over de dynamische middeleeuwse wereld.

Meer lezen?

Geïnteresseerd in ‘Wonderen op reis’ of één van de vele overige fantastische bijdragen aan Nog meer wereldgeschiedenis van Nederland? De indrukwekkende bundel (onder redactie van Lex Heerma van Voss en anderen) is te koop op bol.com of via de uitgever Ambo | Anthos.

Een mooie aanvulling op het verhaal van ‘Wonderen op reis’ is mijn blogpost over de wonderen in het Franse Vie et miracles de monseigneur Saint Louis.